Ин ки Ҷумҳурии Исломии Эрон дар кӯтоҳтарин фурсат ба Тел-Авив посухи шадид дод, боиси паҳн шудани мавҷи нигаронӣ ва тарс аз тавоноии баланди низомии Эрон дар миёни мақомоти режими Исроил гардид.

Режими Исроил бо ҳимояти иттилоотӣ, таҷҳизотӣ ва амалиётӣ бо убур аз хатти сурхи Ҷумҳурии Исломии Эрон ба хоки кишвари мо таҷовуз кард ва дар марҳилаи аввал, бо террори фармондеҳон ва донишмандони атомӣ гирифтори ғурури сохта шуд. Ин ҳамла, ки ба навъе зодаи “фиреби дипломатии” Амрико буд, нишон дод, ки саҳюнистон дар баровардҳои худ нисбат ба тарафи муқобил иштибоҳи ҷиддӣ кардаанд.

Режими Исроил фикр мекард, ки метавонад бо такрори сенарияи Лубнон дар Эрон, дар ҳамон рӯзи аввал боиси фурӯпошии амният ва фармондеҳии низомӣ шавад ва посухи Эрон ба таҷовузро номумкин ё ба таъхир андозад. Аммо таъйини фаврии ҷойнишини фармондеҳони низомӣ ва фаъолсозии системаи мудофиаи ҳавоии Эрон режими саҳюнистиро дар шароити бисёр душвор қарор дод.

Тағйири муодила дар осмон

Бо таваҷҷуҳ ба табиати таҷовузгар ва нақши калидии неруҳои ҳавоӣ дар стратегияи режими саҳюнистӣ ҷангандаҳои F-35 барои ин режим қадами муҳим ҳисобида мешуданд, то саҳюнистон битавонанд амниятро дар кишварҳои минтақа ба осонӣ ноором созанд. Аз ҳамин рӯ, F-35 қудрати бечунучарои саҳюнистон дониста мешуд. Аммо сарнагун кардани F-35 –и амрикоӣ ба воситаи системаи дифоии маҳаллии артиши Эрон, мувозинати низомӣ дар минтақа ва ҳатто ҷаҳонро дигар кард. Ин нишон дод, дигар F-35-ро, ки қаблан ғайриқобили шиносоӣ шумурда мешуд, метавон маҳв кард. Дар воқеъ, таҷовузи режими саҳюнистӣ бузургтарин зарбаи амниятӣ ва низомиро ба Амрико ворид намуд.

Дар ҳамин замина хабаргузории “Russia Today” чунин эълон кард: “Қувваҳои мусаллаҳи Эрон муваффақ шуданд, охирин ҷангандаҳои насли панҷуми F-35-и неруи ҳавоии Исроилро сарнагун кунанд. Ин ҳавопаймо қаблан “ғайриқобили шикор” шумурда мешуд: эҳтимолан ин аввалин шикасти ҷангии F-35 дар таърих аст”.

Ҷангандаи F-35 маҳсули ширкати амрикоии “Lockheed Martin” мебошад. Ин ҷанганда дорои се модел – А, В, С аст. Модели А парвоз ва фурудро ба шакли маъмулӣ анҷом медиҳад, аммо модели В қобилияти парвози кӯтоҳ ва фуруди амудиро дорад. Модели С барои истифода дар киштиҳои ҳавопаймобар пешбинӣ шудааст.

Режими саҳюнистӣ дар моҳи октябри соли 2010 қарордоди хариди 19 адад аз ин ҷангадаҳоро бо арзиши 2,75 миллиард доллар имзо кард ва дар феврали соли 2015 боз 14 адади дигарро бо арзиши тахминан 2 миллиард доллар харид. Ин қарордод ба саҳюнистон имкони хариди то 75 ҷангандаи F-35 –ро фароҳам сохт.

Ғафлат ва ҳайрат аз посухи нахустини Эрон

Посухи Эрон ба таҷовузи режими саҳюнистӣ ба воситаи мушакҳои баллистикӣ саҳюнистонро шадидан ба ҳайрат овард. Бар асоси гузоришҳо то ба ҳол чанд мавҷи ҳамлаи мушакӣ бар зидди ҳадафҳои мушаххас дар сарзаминҳои ишғолшуда анҷом шудааст. Ҳарчанд ки режими саҳюнистӣ талоши сонсурро дошт, аммо расонаҳои байналмилалӣ, ки дар Исроил ҳузур доранд, тасвирҳоеро нашр карданд, ки аз ҳаҷми густурдаи харобкорӣ ва осеби марказҳои мавриди ҳадаф ҳикоят мекунанд.

Ин ҳолат ба маънои аз даст рафтани руҳияи саҳюнистон дар ҷанг бо Эрон аст. Онҳо бо ҳамроҳии Амрико моҳҳо барои ҳамла ба Эрон барнома доштанд, аммо Ҷумҳурии Исломии Эрон дар кӯтоҳтарин муддат посухи шадид ба Тел-Авив дод. Ин боиси нигаронии шадид ва эҳсоси тарс дар миёни мақомоти саҳюнист аз қудрати низомии Эрон гардид. Давом доштани посухҳои Эрон дар соатҳо ва рӯзҳои оянда метавонад хароҷоти гаронеро барои Тел-Авив ба бор орад.

Баланд бардоштани сатҳи боздорандагӣ як зарурат аст

Талош барои “либисозии” Эрон ба воситаи музокира ва “суриясозии” он бо ҳамлаи низомӣ як барномаи доимии меҳвари ибронӣ-ғарбист. Душман кӯшиш мекунад Ҷумҳурии Исломии Эронро аз ҳамаи омилҳои қудрат маҳрум кунад. Аз ҳамин рӯ, Эрон бояд сатҳи боздорандагии худро боло барад.

Ба ибораи сода қудрати низомии Эрон ҳам дар соҳаи ҳамла ва ҳам дар мудофиа бояд ба дараҷае бирасад, ки режими саҳюнистӣ дигар ҷуръати ҳамла ба Эронро надошта бошад ва ҳамеша аз рӯи тарс бо он муомила кунад. Бардоштани сатҳи дифоъ заруратест, ки ба назар мерасад, то ҷое амалӣ шудааст.

Он ки системаи дифоии Эрон тавонист F-35 –ро сарнагун кунад, нишонаи расидан ба ҳамин марҳила аст ва барои расидан ба боздорандагӣ чанд қадам бештар намондааст. Аз сӯи дигар, бо талошҳои шабонарӯзии шаҳид сардор Ҳоҷизода Эрон тавонист дар соҳаи дифои ҳавоӣ мувозинати қудратро ба нафъи худ дар минтақа тағйир диҳад ва интизор меравад, ки ин раванд идома хоҳад ёфт.

Алиакбар Маъсумӣ, коршиноси масоили ғарби Осиё, хабаргузории “Меҳр”-и Эрон