Русия 23,5 дарсади ҳаҷми умумии кумакҳои башардӯстона ба Тоҷикистонро таъмин кардааст. Чин, Ҳиндустон ва Эрон дар паси Маскав қарор доранд, аммо як блогери низомии рус саволи дигареро ба миён гузошт: чаро Русия бояд аз кишварҳои хеле бузургтар бештар кумак кунад?

27-уми августи соли 2026, соати 21:00

Русия дар миёни кишварҳое, ки ба Тоҷикистон кумакҳои башардӯстона расондаанд, дар мақоми аввал қарор гирифтааст.

Тибқи маълумоте, ки блогери низомии рус Сергей Колясников дар канали “Telegram”-и худ нашр кардааст, Тоҷикистон аз 34 кишвар кумак гирифтааст. Ҳиссаи Русия аз ҳаҷми умумии ин кумакҳо 23,5 фоиз гуфта мешавад.

Дар мақоми дуюм Чин қарор дорад — 11,4 фоиз. Ҳиндустон 6,6 фоиз, Эрон 3,5 фоиз ва Туркия 1,3 фоиз саҳм гузоштаанд.

Ин рақамҳо дар баробари нишон додани нақши назарраси Русия дар расонидани кумак ба Тоҷикистон, баҳси дигареро низ ба миён оварданд.

Колясников аз он изҳори норозигӣ карда, суол гузоштааст, ки оё Русия воқеан бояд аз Чин ва Ҳиндустон, ки иқтисодҳои азим доранд, ба Тоҷикистон чанд баробар бештар кумак расонад.

Ӯ ҳамчунин, эҳтимоли таъсири манфиатҳои сиёсӣ ва гурӯҳҳои нуфузро дар муносибатҳои Русияву Тоҷикистон матраҳ кардааст.

Аммо ин изҳорот назари шахсии блогер аст ва худи рақамҳои овардашуда низ дар матни нашршуда бо тафсилоти манбаъҳои расмӣ ё методологияи ҳисобкунӣ шарҳ дода нашудаанд.

Тоҷикистон ва рақобати қудратҳои хориҷӣ

Нақши Русия дар Тоҷикистон танҳо ба кумакҳои башардӯстона маҳдуд намешавад. Маскав солҳои зиёд яке аз шарикони асосии Душанбе дар соҳаҳои иқтисод, муҳоҷират, амният ва дифоъ боқӣ мондааст.

Ҳамзамон, Чин низ дар солҳои охир ҳузури иқтисодӣ ва сармоягузории худро дар Тоҷикистон ба таври назаррас афзоиш додааст. Ҳиндустон ва Эрон низ барои густариши робитаҳои иқтисодӣ ва нақлиётӣ бо Осиёи Марказӣ талош мекунанд.

Аз ин рӯ, рақами 23,5 фоиз метавонад на танҳо як омори кумакҳои башардӯстона, балки боз як нишонаи рақобати афзояндаи қудратҳои гуногун барои нуфуз дар Тоҷикистон ва минтақаи Осиёи Марказӣ бошад.

Бо вуҷуди ин, барои арзёбии воқеии саҳми ҳар кишвар бояд ҳаҷми пулӣ, навъи кумак, давраи ҳисоб ва манбаъҳои расмии омор низ ба назар гирифта шаванд.

Аз кумак ба баҳси сиёсӣ

Иқтибоси Колясников нишон медиҳад, ки ҳатто як масъалаи башардӯстона метавонад ба мавзуи баҳси сиёсӣ табдил ёбад.

Русия Тоҷикистонро яке аз шарикони муҳимми худ дар Осиёи Марказӣ медонад. Душанбе низ дар муносибат бо Маскав робитаҳои сиёсӣ ва иқтисодии худро нигоҳ медорад.

Аммо афзоиши ҳузури Чин, густариши робитаҳои Ҳиндустон ва Эрон ва таваҷҷуҳи кишварҳои дигар ба Осиёи Марказӣ манзари муносибатҳои минтақавиро мураккабтар кардааст.

Ҳамин аст, ки рақамҳои кумак ба Тоҷикистон акнун на танҳо ҳамчун омори башардӯстона, балки ҳамчун бахше аз мубориза барои нуфуз дар қалби Осиёи Марказӣ низ баррасӣ мешаванд.

Dialog.tj