Душанбе, Тоҷикистон – 4 сентябри соли  2025 – Ҳайати сатҳи баланд аз Бунёди Lives & Livelihoods (Ҳаёт ва воситаҳои зиндагӣ) (LLF) рисолати муҳимми донориро ба Тоҷикистон ба анҷом расонид, ки ба анҷом расидани лоиҳаи ҳифзи саломатии модарон, навзодон ва кӯдакон (MNCH), ки бо дастгирии LLF дар вилояти Хатлон амалӣ карда мешавад, нишон дод.

Иштирокчиёни рисолат дастовардҳои назаррасро дар соҳаи ҳифзи саломатии модарон, навзодон ва кӯдакон, ки дар натиҷаи ин шарикӣ ба даст оварда шудаанд, қайд карданд. Ҳайат ба муассисаҳои тиббии навтаъсис ташриф оварданд ва мустақиман бо кормандони соҳаи тандурустӣ ва ҷамоатҳои маҳаллӣ сӯҳбат карданд, то фоидаи назарраси лоиҳаро арзебӣ кунанд.

Бунёди Lives & Livelihoods (Ҳает ва воситаҳои зиндагӣ) (LLF) як ташаббуси бисерҷонибаи донории 2,5 миллиард доллари ИМА мебошад, ки онро бонки Исломии рушд (IsDB) дар ҳамкорӣ бо Бунёди рушди Абу - Даби, Бунёди Гейтс, Бунёди ҳамбастагии исломӣ барои рушд, Маркази кӯмаки башардӯстонаи шоҳ Салмон ва Бунёди рушди Қатар роҳбарӣ мекунад.

Рисолат, ки дар ҳамкорӣ бо Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон гузаронида шуд, дар анҷоми лоиҳаи MNCH, ки аз Ҷониби IsDB ва шарикони LLF бо сармоягузории 23 миллион доллари ИМА дастгирӣ карда шуд, муваффақиятҳои назаррас ба даст овард.

Ин дастовард, ки як марҳилаи муҳим дар роҳи рушди устувори кишвар ва расидан ба Ҳадафи рушди устувори № 3 (саломатӣ ва некӯаҳволӣ) дар саросари ҷаҳон мебошад, талошҳои шарикони IsDB ва LLF-ро барои тавсеаи хизматрасониҳои MNCH дар чор ноҳияи вилояти Хатлони Ҷумҳурии Тоҷикистон ба маблағи 22,91 миллион доллари ИМА (99,6%) тақвият медиҳад) то имрӯз пардохт карда шудааст, ки пурра ба анҷом расонидани лоиҳа ва дастгирии онро ба ҷомеаҳо таъмин мекунад. 

Муовини супервайзери генералӣ оид ба амалиёт ва барномаҳо KSRelief, Аҳмад бин Али Ал-Байз қайд намуд: "KSRelief имкони ҳамкорӣ бо шарикони мо ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон қадр мекунад. Ин лоиҳа нишон медиҳад, ки чӣ гуна ҳамкорӣ ба тағироти мусбӣ мусоидат мекунад ва зиндагии модарон, навзодон ва кӯдаконро беҳтар мекунад."

Зимни сафар, ки 3-4 сентябр идома ёфт, ба ҳамкории бисерҷониба дар таъмини фарогирии умумии хизматрасониҳои тандурустӣ ва дастгирии стратегияи миллии рушди Тоҷикистон ва стратегияи миллии тандурустӣ диққати махсус дода шуд.

Миссия бо ташриф овардан ба поликлиникаи навтаъсиси ноҳияи Данғара дар вилояти Хатлон оғоз ефт. Дар чорабинӣ шахсони мансабдори баландпоя, аз ҷумла Вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон, инчунин намояндагони ташкилотҳои шарикии ҶДММ иштирок намуданд. Иштирокчиен ба ин муассиса сафар карданд ва бо таҷҳизоти нави тиббӣ ва иншооти пешгирии ба беморон нигаронидашуда шинос шуданд. Ин такмилҳо аллакай ба афзоиши фарогирии нигоҳубини пеш аз таваллуд аз 50% то 70% мусоидат карданд ва зиеда аз 1500 таваллуди бехатарро таъмин карданд. Ин сафар аввалин аз ду чорабинии муҳим буд, ки пас аз он конфронси ҷонибҳои манфиатдор дар шаҳри Душанбе баргузор шуд, ки дар он роҳбарони Ҳукумат, аз ҷумла Вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Вазири рушди иқтисод ва савдо, инчунин шарикони LLF, иштирокчиени раванди рушд ва коршиносони техникӣ барои қайд кардани дастовардҳо, мубодилаи дарсҳои омӯхташуда ва муайян кардани қадамҳои минбаъда барои ҳалли вазифаҳои афзалиятноки ҳифзи саломатии модарон, навзодон ва кӯдакон. Дар якҷоягӣ, ин чорабиниҳо самаранокии ҳамкориҳои бисерҷонибаро нишон медиҳанд ва ӯҳдадории донорҳои ҶДММ-ро барои расонидани кӯмаки устувор ва баландсифати тиббӣ ба ҷомеаҳое, ки ба он бештар ниез доранд, тасдиқ мекунанд.

"Ӯҳдадории LLF ба ҳифзи саломатии модарон, навзодон ва кӯдакон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон қувваи шарикиро дар ҳалли масъалаҳои муҳими тандурустӣ инъикос менамояд. Бо тавсеаи инфрасохтори тандурустӣ, муҷаҳҳаз кардани муассисаҳои тиббӣ ва таҳкими иқтидори мутахассисони соҳаи тиб, ин лоиҳа дастрасӣ ба хидматҳои асосӣ барои занон ва кӯдаконро дар ҷомеаҳое, ки ба онҳо бештар ниез доранд, беҳтар кард" гуфт ҷаноби Али Хан, Иҷрокунандаи вазифаи роҳбари маркази минтақавӣ дар Алмаато. Али Хан ҳамчунин қайд намуд: "Мо аз Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои шарикии ҳамешагии онҳо дар татбиқи ин ташаббуси муҳими MNCH миннатдорем. Бонки исломии рушд ва Ҳукумати Тоҷикистон муносибатҳои дарозмуддати шарикиро дар пешбурди ташаббусҳое, ки ба рушди иҷтимоию иқтисодӣ мусоидат мекунанд, пайваст мекунанд. Тавассути маркази мо дар Алмаато, Бонк афзалиятро ба сармоягузориҳое идома медиҳад, ки системаҳои тандурустиро дар Осиёи Марказӣ тақвият медиҳанд, ҳаети имрӯзаро наҷот медиҳанд ва инчунин ба пешрафти васеътари иҷтимоию иқтисодӣ дар минтақа мусоидат мекунанд."

Лоиҳа ҳадафҳои Тоҷикистонро барои коҳиш додани фавти модарон аз 45 то 25 ба 100 000 таваллуди зинда, фавти навзодон то 20 ба 1000 ва фавти кӯдакони то 5-сола аз 25 ба 1000 тибқи Стратегияи тандурустии кишвар барои солҳои 2021-2030 тақвият бахшид.

Бо навсозии афзалиятноки муассисаҳои тиббӣ, омӯзиши кормандон барои зиеда аз 2300 кормандони тиб ва шабакаи самтҳо бо 12 мошини ёрии таъҷилӣ, лоиҳаи LLF имкон дод, ки системаҳои тандурустӣ дар минтақаҳои дурдаст ба монанди Хатлон мустаҳкам карда шаванд. Ин чорабиниҳо на танҳо сатҳи камғизоӣ ва бемориро коҳиш медиҳанд, балки ба ҷомеаҳо қувват мебахшанд ва ба суботи иқтисодӣ ва устувории онҳо мусоидат мекунанд.

Ҷаноби Адил Алшариф, иҷрокунандаи вазифаи Директори генералии Бунеди ҳамбастагии исломӣ оид ба рушд (ISFD), таъсири ҳамаҷонибаи лоиҳаро таъкид кард: "Шарикӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон имкониятҳои амалиети дастаҷамъонаро барои беҳтар намудани вазъи ҷомеаҳои осебпазир васеъ менамояд. Бо шарофати роҳбарияти Бонки исломии рушд ва ӯҳдадориҳои Бунёди Lives & Livelihoods (Ҳаёт ва воситаҳои зиндагӣ) мо низоми ҳифзи саломатии модару кӯдакро дар Ҷумҳурии Тоҷикистон мустаҳкам намуда, дар расидан ба ҳадафҳои рушди устувори мамлакат саҳми назаррас гузоштем. Пешрафтҳо дар Вилояти Хатлон рисолати моро барои решакан кардани камбизоатӣ ва тавонмандсозии занон ва кӯдакон инъикос намуда, нишон медиҳанд, ки сармоягузорӣ ба соҳаи тандурустӣ сармоягузорӣ ба устуворӣ, шаъну шараф ва ояндаи шукуфон аст." 

Соня Растоги, корманди калони барномавии идораи баробарии гендерии Президент илова кард: "дар тӯли тақрибан даҳ сол, Бунёд худро ҳамчун як модели беназири ҳамкории кишварҳои Халиҷи Форс ва ҳамкориҳои байналмилалӣ муаррифӣ кард ва ба ҷомеаҳои камдаромад дар баланд бардоштани устуворӣ ва беҳтар кардани шароити зиндагӣ кӯмак кард" гуфт Соня Растоги, корманди калони Барномаи Бунёди Гейтс. Ин равиш эътиқоди моро ба Бунёди Гейтс инъикос мекунад, ки роҳи муассиртарин ва устувори коҳиш додани камбизоатӣ ин ба кишварҳо додани воситаҳо, системаҳо ва дастгирӣ мебошад, ки ба онҳо имкон медиҳад, ки ин корро мустақилона анҷом диҳанд."

Дар миқёси ҷаҳонӣ, лоиҳаи LLF нишон дод, ки чӣ гуна ҳамкории мутамаркази ба маълумот асосефта метавонад Ҳадафи рушди устувори № 3 суръат бахшад ва фавти ҷаҳонии модаронро ба сатҳи камтар аз 70 ба 100,000 таваллуди зинда коҳиш диҳад ва ба фавти пешгиришавандаи навзодон ва кӯдакон хотима бахшад. Дар минтақаҳое, ба монанди Африқои Ҷанубии Сахара ва Осиёи Ҷанубӣ, ки бори вазнинтаринро нигоҳ медорад, модели Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки стратегияҳои тағир додани рафтор, беҳтар кардани ғизо ва вокуниш ба ҳолатҳои фавқулоддаро дар бар мегирад, дарсҳои миқеспазирро барои андешидани чораҳои ҳамаҷониба барои беҳтар кардани нишондиҳандаҳои саломатии модарон то соли 2030 пешниҳод мекунад.

 Адел Ал Ҳамадӣ, муҳандиси пешбари Бунёди рушди Абу-Дабӣ (ADFD): "Ифтитоҳи ин муассисаи ҳаетан муҳими тиббӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон таъсири ҳамкориҳои бисерҷониба ва ӯҳдадориҳои муштараки моро ба таҳкими саломатии модарон, навзодон ва кӯдакон инъикос менамояд. Дар ADFD, мо мекӯшем, ки ташаббусҳоеро дастгирӣ кунем, ки аз беҳбуди зиндагӣ ва таҳкими ҷомеаҳо берунанд, аммо дар ноил шудан ба ҳадафҳои рушди устувори Созмони Милали Муттаҳид саҳми назаррас доранд. Бо роҳнамоии ваколати мо оид ба таъмини рушди муассир ва устувор, мо то ҳол ӯҳдадор ҳастем, ки бо шарикони худ дар татбиқи лоиҳаҳое ҳамкорӣ кунем, ки ба тағироти дарозмуддат ва ояндаи солимтар ва одилонатар барои ҳама оварда мерасонанд."

 Дар охир, вале на камтар муҳим, Шамса Абдуллоҳ Ал-Фаласи, мутахассиси рушди шарикии стратегӣ дар Бунеди Рушди Қатар (QFFD) ба хулосае омад: "Шарикии мо дар доираи Бунёди Lives & Livelihoods (Ҳаёт ва воситаҳои зиндагӣ) ӯҳдадории бепоени моро дар таъмини дастрасии баробар ба хизматрасонии босифати тиббӣ барои аҳолии осебпазир инъикос мекунад. Муваффақияти ин лоиҳа шаҳодати он аст, ки вақте ки сармоягузориҳои мақсаднок, шарикии қавӣ ва ҷалби ҷомеа барои наҷоти ҳает, беҳбуди саломатии модар ва кӯдак ва эҷоди системаҳои устувори тандурустӣ, ки ҳеҷ касро тарк намекунанд, ба даст овардан мумкин аст."

Ин рисолат на танҳо аҳамияти лоиҳаро ҳамчун як марҳилаи муҳим дар роҳи рушди соҳаи тандурустӣ дар Тоҷикистон таъкид кард, балки кишварро ҳамчун модели баробарии ҷаҳонӣ дар соҳаи тандурустӣ муаррифӣ намуда, аз идомаи сармоягузорӣ даъват намуд, ки дар шароити осебпазирии давомдор динамикаро нигоҳ дорад.

 ЭЗОҲҲОИ ТАҲРИРИЯ:

Дар бораи Бунёди Lives & Livelihoods (Ҳаёт ва воситаҳои зиндагӣ)

Бунёди Lives & Livelihoods (Ҳаёт ва воситаҳои зиндагӣ) як ташаббуси рушд бо буҷаи 2,5 миллиард доллари ИМА мебошад, ки соли 2016 оғоз ефта, аз ҷониби эътилофи бесобиқаи ҷаҳонӣ маблағгузорӣ шудааст, ки ба он Бунёди рушди Абу - Даби (ADFD), Бунёди Гейтс (GF), бонки исломии рушд (IsDB), Бунёди Ҳамбастагии Исломии рушд (ISFD), Маркази дастгирӣ ва кӯмаки башардӯстонаи шоҳ салмон (KSRELIEF) ва Бунёди рушди Қатар (QFFD). Ҳадафи он кӯмак расонидан ба қишрҳои камбизоати аҳолии 33 кишвари узви БИР аз камбизоатӣ тавассути татбиқи 9 ҳадафи рушди устувор (SDGS) дар доираи лоиҳаҳои тандурустӣ, кишоварзӣ ва инфрасохтори асосӣ мебошад.   

Дар бораи Бунёди рушди Абу-Даби (ADFD)

Бунёди рушди Абу-Даби (ADFD) як созмони мустақили АМА мебошад, ки ба пешбурди рушди устувор дар саросари ҷаҳон тибқи стратегияи миллӣ машғул аст. Бунёд соли 1971 аз ҷониби Ҳукумати Абу-Даби таъсис ёфта, ба рушди иқтисодӣ ва устуворӣ дар кишварҳои рӯ ба инкишоф мусоидат мекунад. ADFD дар пешбурди ӯҳдадориҳои АМА ба рушди ҷаҳонӣ тавассути маблағгузории лоиҳаҳои асосӣ дар бахшҳои гуногун, аз ҷумла инфрасохтор, тандурустӣ ва маориф нақши калидӣ дорад. Ғайр аз он, ADFD қарорҳои инноватсионии молиявиро пешниҳод мекунад, ки рақобатпазирии содироти Аморотро афзоиш медиҳанд ва бахши хусусии миллиро дар дастрасӣ ба имкониятҳои беназири сармоягузорӣ дастгирӣ мекунанд. Бунёд стратегияи диверсификатсияшудаи сармоягузориро истифода мебарад, ки дар сармоягузории мустақим ба лоиҳаҳои баландсифат барои ҳавасмандгардонии рушди иқтисодӣ дар кишварҳои шарик иштирок мекунад. Дар ним асри охир, ADFD ба 106 кишвари рӯ ба тараққӣ дастгирӣ кард ва лоиҳаҳо ва сармоягузориҳои он дар маҷмӯъ тақрибан 216 миллиард дирҳамро ташкил доданд. Ин талошҳо ба пешрафти ҷаҳонӣ дар расидан ба Ҳадафҳои рушди устувори Созмони Милали Муттаҳид саҳми назаррас гузоштанд. Барои тафсилоти бештар ба вебсайт муроҷиат кунед www.adfd.ae.

Дар бораи Бунёди Гейтс (GF)

Бо эътиқоди он, ки ҳар як ҳает арзиши баробар дорад, Бунёди Гейтс барои кӯмак ба ҳама одамон дар тарзи ҳаети солим ва самаранок кор мекунад. Дар кишварҳои рӯ ба тараққӣ, мо бо шарикон барои эҷоди қарорҳои муассир ҳамкорӣ мекунем, то одамон тавонанд масъулияти ояндаи худро ба дӯш гиранд ва ба иқтидори пурраи худ бирасанд. Дар Иелоти муттаҳида, мо мекӯшем, ки ҳама, алахусус онҳое, ки захираҳои камтарин доранд, ба имкониятҳое, ки барои муваффақ шудан дар таҳсил ва зиндагӣ заруранд, дастрасӣ дошта бошанд. Бунёд воқеъ дар Сиэттл, Вашингтон аз ҷониби Директори генералӣ Марк Сузман таҳти роҳбарии раис Билл Гейтс ва шӯрои парасторони мо роҳбарӣ карда мешавад.  

Дар бораи гурӯҳи Бонки исломии рушд (БИР)

Бонки исломии рушд, ки рейтинги AAA-ро аз агентиҳои пешрафтаи рейтингии ҷаҳонӣ гирифтааст, дар байни бонкҳои бисерҷонибаи рушд (ББР) - и кишварҳои Ҷануб пешрав аст, ки зиеда аз 50 сол барои беҳтар кардани зиндагии одамон ва ҷомеаҳое, ки ба онҳо хидмат мекунанд, кор карда, таъсири калон мерасонад. Бонк 57 кишвари узвро дар чор қитъа муттаҳид мекунад, ки ба ҳаети қариб ҳар чорумин сокини сайера таъсир мерасонад. Он барои ҳалли мушкилоти рушд ва мусоидат ба ҳамкорӣ бо мақсади ноил шудан ба Ҳадафҳои рушди устувори Созмони Милали Муттаҳид (SDGS) саъй намуда, ба одамон имконият медиҳад, ки мустақилона пешрафти экологии иқтисодӣ ва устувори иҷтимоии худро тавассути эҷоди инфрасохтори аз ҷиҳати экологӣ тоза ва ба онҳо имкон додани потенсиали худ ҳавасманд кунанд. Маркази БИР дар Ҷидда, Шоҳигарии Арабистони Саудӣ ҷойгир аст ва 10 маркази минтақавӣ ва маркази таҷрибаи пешқадам дорад. Дар тӯли солҳои мавҷудияти худ бонк аз як корхонаи алоҳида ба гурӯҳе табдил ефт, ки ба он дохил мешаванд: Бонки исломии рушд (БИР), Институти бонки исломии рушд (ИБИР), корпоратсияи Исломии суғуртаи сармоягузорӣ ва қарзҳои содиротӣ (ICI-EC), Корпоратсияи Исломии Рушди бахши хусусӣ (ICD), Корпоратсияи байналмилалии тиҷорати молиявии исломӣ (ITFC) ва Бунёди Ҳамбастагии Исломӣ барои рушд (ISFD).

Дар бораи Маркази дастгирӣ ва кӯмаки башардӯстонаи Шоҳ Салмон (KSRelief)

Маркази дастгирӣ ва кӯмаки башардӯстонаи Шоҳ Салмон (KSRelief) дасти кӯмаки Арабистони Саудӣ ба тамоми ҷаҳон аст. Аз замони таъсисаш дар соли 2015, KSRelief дар тӯли камтар аз даҳ сол беш аз 100 кишварро фаро гирифта, ҳазорҳо лоиҳаҳоро дар ҳамкорӣ бо шарикони сершумори башардӯстона амалӣ кардааст. Ташкилот ба бахшҳои гуногун, аз ҷумла тандурустӣ, амнияти озуқаворӣ, ҳамоҳангсозии кӯмаки башардӯстона ва фавқулодда, муҳофизат, обтаъминкунӣ ва беҳдошт, маориф ва ғайра диққат медиҳад. Бо таваҷҷӯҳ ба аҳолии осебпазиртарин, бахусус занон ва кӯдакон, KSRelief пайваста барои рафъи ранҷу азоби миллионҳо одамони ниезманд дар саросари ҷаҳон кор мекунад.

Дар бораи Бунёди Рушди Қатар (QFFD)

Ҳамчун таъминкунандаи расмии кӯмаки байналмилалӣ дар соҳаи рушд ва кӯмаки башардӯстонаи давлати Қатар, Бунёди Рушди Қатар (QFFD) кӯшиш мекунад, ки ба рушди фарогир ва устувор дар саросари ҷаҳон тавассути вокуниши фаврӣ ба ниезҳои фаврии башардӯстона мусоидат кунад.

Бо роҳнамоии Консепсияи миллии рушди Қатар то соли 2030 ва Стратегияи ҳамкории байналмилалии давлат, инчунин тибқи Рӯзномаи рушди устувор барои давраи то соли 2030, QFFD дар бахшҳои калидӣ, аз ҷумла маориф, тандурустӣ, рушди иқтисодӣ ва вокуниш ба ҳолатҳои фавқулодда дастгирии мақсаднок мерасонад ва дар ҳалли вазифаҳои афзалиятноки ниҳоӣ, аз қабили муқовимат ба тағиребии иқлим, инфрасохтори устувор ва ғайра. Аз замони таъсисебӣ, QFFD ба зиеда аз 100 кишвар беш аз 7 миллиард доллари има ҷудо кардааст. Бо шарикии стратегӣ ва маблағгузории инноватсионии ба натиҷа нигаронидашуда, ҳар як тадбир то ҳадди имкон самаранок, миқеспазир ва дастрас аст ва ҳам ба афзалиятҳои миллӣ ва ҳам ба вазифаҳои глобалии рушд мувофиқат мекунад.