Ин фақат Доналд Трамп, президенти Амрико нест, ки аз “ҳаромзода” хондани Бенямин Натаняҳу истиқбол кардааст, балки ҷонишини ӯ, Ҷо Байндени демократ низ сарвазири Исроилро “як дурғгӯи ҳаромзода” хонда буд.

Тибқи иттилои расонаҳо Бенямин Натаняҳу субҳи имрӯз (7-уми апрел) ба ИМА сафар намуда, бо президент Доналд Трамп дар хусуси барномаи атомии Эрон суҳбат мекунад.

Хабаргузории “Ахиос” аз қавли “чор манбаи огоҳ” –и худ навишт, Натаняҳу ба ин бовар аст, ки эҳтимоли расидан ба созиши атомӣ миёни ИМА ва Эрон хеле кам аст ва аз ин рӯ, мехоҳад бо Трамп дар мавриди ҳамла ба муассисаҳои атомии Эрон дар сурати шикасти дипломатия тафоҳум кунад.

Дар моҳи декабри соли гузашта Доналд Трамп навореро аз гуфтаҳои Ҷеффри Сакс, профессори Донишгоҳи Колумбия нашр кард, ки дар он зикр мешавад: “Натаняҳу аз соли 1995 ба ин сӯ ин дидгоҳро дошт, ки таҳти роҳи раҳоӣ аз Ҳамос ва Ҳизбуллоҳ сарнагунии кишварҳоеро ба монанди Ироқ, Сурия ва Эрон бикашад. Ва ӯ то ҳоло бе таваққуф кӯшиш мекунад, ки моро ба ҷанг бо Эрон, ҳатто имрӯз ё ҳамин ҳафта водор кунад.

Мутаассифона, бояд бигӯям, ки ӯ як шахсияти амиқан баднафс ва сиёҳдил аст. Ӯ моро вориди ҷангҳои поённопазир кард ва ба хотири нуфузи густурдааш дар сиёсатҳои Амрико, роҳашро идома медиҳад. Ин дар ҳолест, ки он як ҷанги сохта ва баҳонаи беасос буд”.

Фақат Доналд Трамп нест, ки Натаняҳуро чунин тавсиф кардааст. Ҷо Байден низ бар асоси гуфтаҳои рӯзноманигори маъруфи армикоӣ Боб Вудворд, баъд аз вуруди артиши Исроил ба Рафаҳ дар хусуси Натаняҳу чунин гуфта буд: “Ӯ як дурӯғгӯи ҳаромзода аст. Як шахсияти манфӣ ва лаънатист”.

Барак Обама, президенти собиқи ИМА низ гуфта буд: “Ихтилофоти ман бо Натаняҳу шахсӣ нест, балки решаӣ ва амиқ аст”.

Аз вақте ки дар соли 1996 Бенямин Натаняҳу барои нахустин бор ба мақоми сарвазирӣ расид, бисёре аз амрикоиҳо нисбат ба ӯ чунин тасаввур доштанд.

Мадлен Олбрайт, ки дар давраи дуюми раёсати Билл Клинтон вазири корҳои хориҷӣ буд, дар китоби худ “Ба дӯзах ва ҷойҳои дигар” чунин ёд мекунад: “Дар соли 2013 Натаняҳу дар иҷлосияи Созмони Милали Муттаҳил Теҳронро муттаҳам кард, ки ба сӯи тавлиди силоҳи атомӣ меравад. Ӯ иддао кард, ки иқдомҳои Эрон таҳдиди маргбор барои кишвараш аст ва аз ҷомеаи ҷаҳонӣ талаб кард, ки ин равандро боз дорад.

Ҳамон сол, Барак Обама суҳбати телефонии таърихӣ бо Ҳасан Руҳонӣ анҷом дод ва оғози музокираи чандҷонибаеро асос гузошт, ки ду сол тӯл кашид ва дар ниҳоят ба созиши Барномаи иқдоми ҷомеъи муштарак анҷомид.

Бенямин Натаняҳу барои чунин дастоварди созанда бояд ба роҳбарони дигар кишварҳо изҳори ташаккур мекард ва дасти онҳоро фишурда, ба онҳо барои итминони хотир сипос мегуфт. Вале ӯ баръакс ба танқиди Обама пардохт ва нишон дод, ки аз ибтидо дили хуше аз ӯ надорад. Бо вуҷуди он ки ҳукумати Обама Исроилро саропо бо кумакҳои молӣ фаро гирифта буд, боз ҳам ӯро хушҳол накард.

Ин шахс ҳеч алоқа ва бовар ба музокира надорад. Барои исботи он кофист ба омор ва иттилоъ нигаред, то бубинед, ки то куҷо ин андеша дур аз ақли солим аст.

Ба назари ман, сабаби аслии ин муносибат дар он аст, ки Обама диди васеъ ва дурбинонаи стратегӣ дошт ва дарк мекард, ки амнияти Исроил танҳо бо роҳи силоҳ таъмин намешавад. Хислати ҳамешагии таҷовузкорона шояд муддате душманонро битарсонад, вале ҳеч гоҳ субот ва оромӣ ва хоби осуда барои мардум намеорад.

Вақте тоза вазир шуда будам, Натаняҳу ҳам нахустин бор сарвазир шуда буд. Баъд аз мулоқоти аввал бо ӯ, дар гӯшае барои худ ёддошт навиштам ва ӯро чунин тавсиф кардам: “Як дуруғгӯӣ маккор, ки ҳамеша дар талоши кисабурии мардум аст”

Ба назари ман, агар ӯ зиёд тақлидкор намебуд ва талош намекард забони англисии худро бе лаҳҷа намоиш диҳад, шояд дар дили амрикоиҳо ҷойи бештаре пайдо мекард. Бо вуҷуди ин, ӯ ҳеч гоҳ кӯшиш намекард, ки ақидаҳояшро пинҳон кунад. Як бор бо тамоми ростгӯӣ ба ман гуфт, ки бовар дорад ҷанги Исроил бо душманонаш дар минтақа ногузир аст ва барои ҳамин талош мекунад, то ҷомеаи яҳуд дар қудрат бимонад ва душманон дар ҳолати заъф.

Дар маҷмуъ, ин шахс ҳеч имон ба музокира надорад ва моҳҳо ба рӯшанӣ нишон медиҳанд, ки то куҷо ин усул бехирадона аст”- шаҳр додааст вазири корҳои хориҷии пешини ИМА.

Dialog.tj